Objektif kusurları (fotoğrafçılık)

Fotoğraf makinelerinde kullanılan objektifler hiçbir zaman mükemmel değillerdir. Hepsinin kalitesine göre az-çok farklı konularda kusurları vardır. Bazı objektiflerde kusurlar belli ölçülerde kabul edilebilir sayılırken ve daha kabul edilebilir aralık geniş tutulurken, bazı lenslerde bu alan daha dar olarak kabul edilir. Bu lensin teknolojisi, odak uzaklığı, görüş alanı/açısı gibi kriterlerin değerlendirilmesi ile yapılır.

Objektif kusurları

Astigmatizm

Genellikle basit lenslerde görülür. İdeal lenste olması gereken tek odak yerine birbirine dik iki odak noktası olmasıdır. Bileşik mercek kullanılan lensler kullanılarak giderilir.

Görüntü bükülmesi

Bu kusur genellikle geniş açılı lenslerde görülebilir. Çekilen konunun kenarlarının dışa veya içe doğru bükülmesi kusurudur. Ters yönde bükülmeye sebebiyet veren merceklerle giderilmeye çalışılır.

Renk kusurları

Güneş ışığı, üç ana renkten oluşur. Bunlar Mavi, Yeşil ve Kırmızıdır. Üç rengin de dalga boyu farklı olduğu için, mercekten geçerken kırılma açılarıda farklı olur. Mavi dalga boyu merceğe yakın bir açıda odak noktası oluştururken, kırmızı dalga boyu daha uzakta odak noktası oluşturur. Dalga boylarının kırılmalarından kaynaklanan bu sorun sonucunda her renk için farklı odak noktası meydana gelir. Örneğin, netlik mavi odak noktasına göre yapıldığında kırmızı odak noktası net dışında kalacağı için görüntüde kırmızı renk saçılmaya neden olacaktır. Her renk için ayrı ayrı netlik yapılamayacağı için görüntüde netliğin de yetersizliğine neden olmaktadır. Renkseme kusuru ince kenarlı mercekle, kalın kenarlı mercekte bir birlerine ters yönlerde olduğu için, düzeltilmesi de bu iki merceğin birlikte kullanılmasıyla oluşur.
Günümüzde Sigma Apokromatik düşük dağılımlı (Special Low dispersion- SLD ve Extraordinary Low Dispersion – ELD) mercekler kullanılır. Pentax, Nikon ve Canon gibi markalar kendi geliştirdikleri tekniklerle bu kusuru oldukça gideren lensler üretmektedirler. Bu kusurların asgari indirildiği lenslere Apokromat lensler denir.

Yuvarlaklık Hatası

Objektifin merkezinden geçen ışıklar az, kenarlardan geçen ışıklar çok bükülür. Böylece iki ayrı odak oluşur. Bu kusurun giderilmesi için kalın kenarlı bir mercek, objektif sistemine ilave edilebilir. Ayrıca konu el veriyorsa diyaframın kısılması ile bu hata azalır.

Küresellik hatası

Çekilen fotoğrafın ortası net, kenarları bulanık olmasıdır. Kalın kenarlı mercekğin objektif sisteminde yer alması ile giderilir. Ayrıca diyafram kısılarak bu hatada ciddi azalma sağlanır.

Koma hatası

Merceğin meydana getirdiği fotoğrafın her tarafta olması gerektiği gereken büyüklükte objeleri oluşturamaması.

Parlama hatası

Objektiften geçen ışığın makinenin içinde parlak noktalara çarparak sensörde olmaması gereken parlak noktalar oluşmaması için artık tüm makinelerin içi mat ve koyu renklerle üretilmektedir. Fakat güneş gibi çok parlak bir cisimden sensörün üstüne ışığın doğrudan düşmesi ile oluşan hatadır. Objektifler bu hatanın azaltılması için fabrikalarda özel emülsiyonlar sürülerek üzetilirler. Ayrıca objektife takılacak güneşlik (parasoley) ile parlak cismin hayalinin doğrudan odak noktasına düşmesi engellenir.